[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy án vụ kiện yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại liên quan thu hồi đất do Tòa chỉ giải quyết khởi kiện quyết định hành chính mà không giải quyết hành vi hành chính

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến của các bên đương sự và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về quan hệ pháp luật, thời hiệu khởi kiện:

Tại đơn khởi kiện ngày ngày 05/05/2021 ông Nguyễn Kim N khởi kiện yêu cầu hủy các Quyết định số 5690/QĐ- UBND ngày 31/12/2020 của Chủ tịch UBND huyện N1 V/v: Giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N; Quyết định số 1148/QĐ-UBND ngày 07/04/2021 của Chủ tịch UBND tỉnh Đvề việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N.

Theo quy định tại Điều 116; Điều 30 và Điều 32 Luật Tố tụng hành chính, thời hiệu khởi kiện vẫn còn và Toà án nhân dân tỉnh Đồng Nai thụ lý và giải quyết là đúng thẩm quyền.

[2] Về nội dung:

[2.1] Ngày 24/9/2019 UBND tỉnh Đ ban hành Quyết định số 2990/QĐ- UBND về việc phê duyệt phương án giá đất để bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thuộc Dự án khu du lịch dịch vụ hậu cần cảng P1tại xã P1 huyện N1.

Ngày 29/05/2020 UBND huyện N1 ban hành Quyết định số 1766/QĐ- UBND về việc thu hồi 3.695m2 đất của ông Nguyễn Kim N để thực hiện Dự án khu du lịch dịch vụ hậu cần cảng P1do Công ty Cổ phần Dầu khí đầu tư khai thác cảng P1 làm chủ đầu tư.

Cùng  ngày  29/05/2020  UBND  huyện  N1  ban  hành  Quyết  định  số 2011/QĐ-UBND về việc bồi thường, hỗ trợ cho ông Nguyễn Kim N với tổng kinh phí là 1.273.700.000 đồng.

[2.2] Ông Nguyễn Kim N khiếu nại 05 vấn đề gồm có giá bồi thường đất thấp và yêu cầu bồi thường đất theo giá thị trường, diện tích đất bồi thường bị thiếu, vị trí đất, chế độ hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp tạo việc làm, cấp suất đất tái định cư.

Trong quá trình giải quyết khiếu nại, UBND huyện N1 đối thoại thì tại biên bản đối thoại ngày 24/12/2020 ý kiến của các ban ngành là ông N được cấp GCNQSDĐ ở 100m2, được xét 01 suất tái định cư. Về chế độ hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm sẽ xem xét cho ông. Các ban ngành thống nhất với báo cáo của thanh tra huyện vì vậy ông Nguyễn Kim N đồng ý rút lại các khiếu nại này, chỉ còn khiếu nại giá bồi thường đất thấp và yêu cầu bồi thường đất theo giá thị trường.

Ngày 31/12/2020 Chủ tịch UBND huyện N1 ban hành Quyết định số 5690/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N với nội dung không công nhận đơn khiếu nại đề ngày 14/7/2020 của ông N khiếu nại giá bồi thường đất thấp và yêu cầu bồi thường đất theo giá thị trường.

[2.3]  Sau  khi  Chủ  tịch  UBND  huyện  N1  ban  hành  Quyết  định  số 5690/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N. Ông N tiếp tục khiếu nại lên UBND tỉnh Đ với lý do giá thấp so với thị trường, vị trí đất, bồi thường thiếu diện tích và ông chưa nhận được khoản tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Tại biên bản đối thoại ngày 01/4/2021 có ghi nhận nội dung khiếu nại về giá của ông N không có cơ sở xem xét. Giao UBND huyện N1 khẩn trương xem xét tính toán hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm, bố trí tái định cư cho hộ ông N , rà soát hộ ông N để tính toán, bồi thường, hỗ trợ bổ sung theo quy định. UBND tỉnh có Thông báo số 3521/TB-UBND- TCD ngày 06/4/2021 kết luận chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND tỉnh T3 tại buổi đối thoại giải quyết đơn khiếu nại của ông N . UBND huyện N1 báo cáo kết quả hoàn thành công việc lên Chủ tịch UBND tỉnh Đ trong tháng 4/2021. UBND huyện N1 chưa giải quyết đầy đủ quyền lợi cho ông N . Ngày 07/4/2021, Chủ tịch UBND tỉnh Đ đã ban hành Quyết định số 1148/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần 2 không công nhận nội dung khiếu nại của ông Nguyễn Kim N, giữ nguyên Quyết định số 5690/QĐ-UBND ngày 31/12/2020 của UBND huyện N1.

Như vậy, 04 vấn đề của ông N khiếu nại vẫn chưa được UBND huyện N1 xem xét giải quyết.

[2.4] Tại đơn khởi kiện ngày ngày 05/05/2021 ông Nguyễn Kim N khởi kiện yêu cầu hủy các Quyết định 5690/QĐ-UBND ngày 31/12/2020 của Chủ tịch UBND huyện N1 V/v: Giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N; Quyết định số 1148/QĐ-UBND ngày 07/04/2021 của Chủ tịch UBND tỉnh Đ về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N vì bồi thường không đúng về diện tích đo thực tế, không đúng về vị trí đất, xác định không đúng về giá.

Tại tờ khai ngày 20/7/2022 ông Nguyễn Kim N bổ sung yêu cầu buộc UBND huyện N1 bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất.

Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng: “Tại buổi đối thoại ngày 24/12/2020 ông Nguyễn Kim N có ý kiến rút các nội dung khiếu nại về diện tích đất bồi thường bị thiếu, vị trí đất, chế độ hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp tạo việc làm, cấp suất đất tái định cư; đơn khiếu nại ngày 20/01/2021 ông N khiếu nại lần 2 yêu cầu xem xét thẩm định lại giá và quyết định 1148/QĐ-UBND ngày 07/04/2021 của Chủ tịch UBND tỉnh Đ giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Kim N; về diện tích đất bồi thường bị thiếu, vị trí đất, chế độ hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp tạo việc làm, cấp suất đất tái định cư UBND huyện N1 đang tiến hành xác minh xem xét giải quyết. Căn cứ Điều 56, 118, 125 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 xét yêu cầu bổ sung của ông N không thuộc phạm vi đơn khởi kiện, chưa thực hiện theo trình tự giải quyết đơn của Luật Khiếu nại nên không xem xét trong cùng vụ án hành chính” là không đúng.

Điều 56, 118, 125 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 và không có quy định của pháp luật tố tụng hành chính nào bắt buộc người khởi kiện phải thực hiện trình tự khiếu nại trước khi khởi kiện vụ án hành chính. Tòa án cấp sơ thẩm không giải quyết là không đúng pháp luật.

[2.5] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông N cho rằng đến nay UBND huyện N1 vẫn chưa bồi thường đầy đủ cho ông. Ông không có nhận được các Quyết định số 5248/QĐ-UBND ngày 19/12/2022 của UBND huyện N1 điều chỉnh tại Điều 1 Quyết định số 1766/QĐ-UBND ngày 29/5/2020; Quyết định số 5254/QĐ- UBND ngày 19/12/2022 của UBND huyện N1 về việc điều chỉnh kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho ông Nguyễn Kim N thực hiện Dự án khu du lịch dịch vụ hậu cần cảng P1 do Công ty Cổ phần Dầu khí đầu tư khai thác cảng P1 làm chủ đầu tư.

[2.6] Theo quy định tại Điều 193 Luật Tố tụng hành chính thì Tòa án cấp sơ thẩm phải xem xét đánh giá các quyết định hành chính bị kiện và các quyết định hành chính có liên quan cụ thể là Quyết định số 1766/QĐ-UBND ngày 29/05/2020 của UBND huyện N1 về việc thu hồi 3.695m2  đất của ông Nguyễn Kim N nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đánh giá.

Việc khiếu kiện của ông N về hủy các quyết định và các yêu cầu buộc UBND huyện N1 thực hiện là thuộc thẩm quyền của Tòa án. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ giải quyết về khởi kiện quyết định hành chính mà không giải quyết về hành vi hành chính là vi phạm thủ tục tố tụng.

[2.7] Các vấn đề của ông N khiếu nại khởi kiện là xuyên suốt từ lúc khiếu nại và ra Tòa, phải được xem xét đánh giá giải quyết trong cùng một vụ án mới giải quyết đầy đủ các yêu cầu và đảm bảo quyền lợi của ông N .

[3] Từ những phân tích và nhận định nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã không xem xét đầy đủ toàn diện các chứng cứ, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông N , hủy án sơ thẩm, giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị bác yêu cầu kháng cáo, giữ nguyên án sơ thẩm không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận.

[4] Về án phí hành chính phúc thẩm: Do hủy án nên ông N không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.

[Nguồn: Bản án số 448/2023/HC-PT ngày 22/6/ của TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

Xem file đính kèm toàn văn Bản án số: 448/2023/HC-PT