[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy án sơ thẩm về yêu cầu tuyên bố hợp đồng bán đấu giá tài sản vô hiệu vì vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, ý kiến của các đương sự, Kiểm sát viên tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H, Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình trong thời hạn, đúng quy định nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung kháng cáo:

[2.1] Về tố tụng: Tại Đơn khởi kiện, người khởi kiện ông Đặng Văn N và bà Trần Lan H xác định người bị kiện gồm: Ngân hàng N1, chi nhánh Q; Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tỉnh Q; Nguyên đơn yêu cầu tuyên hủy “Hợp đồng mua bản tài sản đấu giá số 49/HĐMB ngày 21/8/2019 ký kết giữa Ngân hàng N1 Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình; Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tỉnh Q và ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H” và “Hợp đồng bản đấu giá tài sản số 38/HĐ – TSBD ngày 03/6/2019 ký kết giữa Ngân hàng N1 Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình và Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Q” và buộc các tổ chức này trả lại tiền, bồi thường thiệt hại. Như vậy, phải xác định Ngân hàng N1, chi nhánh Q và Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Q là bị đơn. Tòa án cấp sơ thẩm xác định Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tỉnh Q là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chưa chính xác, chưa đúng theo quy định tại khoản 3, 4 Điều 68 BLTTDS năm 2015. Việc xác định sai tư cách tố tụng ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của các đương sự trong việc giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

[2.2] Về nội dung:

Để thực hiện nghĩa vụ trả nợ tại Bản án số 11/2017/DS-ST ngày 26/9/2017 của TAND tỉnh Quảng Bình đã tuyên buộc ông Lại Huy V, bà Nguyễn Thị Kim L1 trả nợ cho Ngân hàng N2 (Ngân hàng) số tiền 2.261.278.611 đồng, Ngân hàng đã ký hợp đồng Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Q thực hiện bán đấu giá tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản trên đất tại thửa đất số 281, tờ bản đồ số 01 diện tích 260m² tại Giấy chứng nhận số O 326093 cấp ngày 12/7/2000 cho ông V và bà L1. Các bên đã tiến hành bán đấu giá các tài sản trên và nguyên đơn ông Đặng Văn N là người đấu giá trúng thửa đất số 281, tờ bản đồ số 01 và nhà ở 03 tầng toạ lạc trên thửa đất. Ông N và Ngân hàng đã ký kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá số 49/HĐMB ngày 21/8/2019. Nguyên đơn đã nộp đủ 2.100.000.000 đồng tiền đấu trúng tài sản và Ngân hàng đã bàn giao toàn bộ tài sản và giấy tờ liên quan đến thửa đất cho nguyên đơn để đăng ký quyền sử dụng đất theo quy định.

Như vậy đối tượng của hai hợp đồng này đều là một, giữa các hợp đồng có liên quan chặt chẽ, ảnh hưởng trực tiếp với nhau, kết quả của việc thực hiện hợp đồng dịch vụ bán đấu giá là cơ sở để thực hiện hợp đồng mua bán tài sản đấu giá. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng hợp đồng bán đấu giá tài sản số 38/HĐ – TSBĐ ngày 03/6/2019 ký kết giữa Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình và Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Q không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Ngân hàng và không hủy hợp đồng này trong khi chính tài sản được công nhận trúng đấu giá từ hợp đồng này được chuyển nhượng tại hợp đồng mua bán tài sản đấu giá lại bị tuyên vô hiệu là không thống nhất, không đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các đương sự.

Mặt khác khi cấp sơ thẩm công nhận hợp đồng bán đấu giá tài sản số 38/HĐ – TSBĐ ngày 03/6/2019 ký kết giữa Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình và Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Q không bị vô hiệu thì kết quả đấu giá thành (Theo Biên bản đấu giá tài sản ngày 12/8/2019) do Trung tâm tiến hành thực hiện vẫn có giá trị và nguyên đơn ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H vẫn là người trúng đấu giá và các bên phải thực hiện nghĩa vụ theo kết quả đấu giá này. Nội dung này cần phải được xem xét cụ thể để vụ án được giải quyết triệt để toàn diện và tránh mâu thuẫn.

Cấp sơ thẩm xác định hợp đồng mua bán tài sản đấu giá số 49/HĐMB ngày 21/8/2019 ký kết giữa Ngân hàng – Trung tâm và nguyên đơn bị vô hiệu, theo quy định tại khoản 2 Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015 thì các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, từ đó tuyên buộc Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình phải trả lại cho ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H 2.100.000.000 đồng nhưng chỉ buộc ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H phải trả lại cho Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số O 326093, do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Đồng Hới cấp ngày 12/7/2000 cho ông Lại Huy V, bà Nguyễn Thị Kim L1; tại thửa đất số 281, tờ bản đồ số 01 xã B, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình, trong khi theo Biên bản bàn giao tài sản trúng đấu giá ngày 28/8/2019 thì Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình giao tài sản trúng đấu giá cho ông Đặng Văn N bao gồm: Quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 281, tờ bản đồ số 1; có diện tích 260,0m²; Mục đích sử dụng: Đất ở lâu dài: 260,0m² và tài sản gắn liền trên đất là một ngôi nhà cấp 3 đang xây dở 03 tầng; có diện tích xây dựng:105,4m² Tổng diện tích sàn: 285,0m²; Theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số 0326093, số vào sổ cấp giấy chứng nhận số CH 00394 được UBND thành phố Đ cấp ngày 12/7/2000; Địa chỉ thửa đất và tài sản gắn liền với đất: Xã B, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình, kèm hồ sơ, tài liệu liên quan đến tài sản trúng đấu giả cho bên mua là Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số 0326093, số vào số cấp giấy chứng nhận số CH 00394 được UBND thành phố Đ cấp ngày 12/7/2000. Như vậy quyết định như trên là chưa đầy đủ, không đảm bào quyền và nghĩa vụ của các bên và gây khó khăn trong quá trình giải quyết, xử lý tài sản tiếp theo của các đương sự.

Từ những nhận định trên, xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, việc thu thập đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được, để việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện đúng pháp luật cần phải hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm theo đúng quy định của pháp luật.

Do bản án sơ thẩm bị hủy nên các nội dung kháng cáo của nguyên đơn ông Đặng Văn N, bà Trần Lan H về việc buộc Ngân hàng N1 – Chi nhánh Q, tỉnh Quảng Bình phải bồi thường tiền lãi và về án phí sẽ được xem xét khi giải quyết lại vụ án.

[3] Về án phí phúc thẩm: do bản án sơ thẩm bị hủy nên những người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[Nguồn: Bản án số 131/2025/DS-PT ngày 9/4/2025 của TÒA ÁN NHÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG]

Xem file đính kèm toàn văn Bản án số: 131/2025/DS-PT